Actueel

mei 2021

Jurjen Wiersma


Soft power en Spiritualiteit


De Duitse Democratische Republiek (Oost-Duitsland) en de Bondsrepubliek (West-Duitsland) herenigden zich in 1989-1990. Na twee Grote Oorlogen en een bittere Koude Oorlog kende de 20e eeuw

een verrassende apotheose: een overtuigende manifestatie van zachte macht, soft power. Sceptici beweren echter dat het Westen in de 21e eeuw weer in een Koude Oorlog verstrikt dreigt te raken, die met de ontwakende reus China. 

China hoopt in 2049 het 100-jarig bestaan van de Volksrepubliek te vieren. ‘Het vrije Westen’ moet koste wat kost een vijandige omsingeling van China voorkomen en moet juist proberen een diplomatieke omarming te realiseren. Een uitnodigende benadering met soft power is gewenst, roekeloos roffelen op de grote trom van hard power dient achterwege te blijven.

Soft power is opbouwend. Het is in de brede betekenis van het woord een scheppingskracht. Theologisch-ethisch is soft power handelen met compassie; het is het emanciperend effect van vrouwenmacht; het is het artistieke talent van personen die bij machte zijn nieuwe werelden uit te vinden (neem het beeld op de omslag van dit boek) en het is een moreel, spiritueel kompas dat het geweten van een mens uittilt boven de platte, materiële werkelijkheid. 

Soft power is helend en heilzaam, het is vrij van autoritair, autocratisch leiderschap, vrij van kolonialisme en militarisme. In Sovjet-Rusland zette oud-partijleider en president Michail Gorbatsjov zich er voor in, met behulp van zijn vrouw, de charismatische Raisa Titarenko. Dit is een volstrekt andere houding dan die van de huidige leider Vladimir Poetin, wiens strategische hart bij hard power ligt. 

En Europa dan? Als Europa / de Europese Unie zich blijft ontwikkelen als een veiligheids-, vredes- en vrijheidsproject, verdient het robuuste steun van de bevolking, jong en oud. Het kan ‘een kleine bundel licht’ (Calvijn) in de grote wereld zijn.

Volgens de auteur is soft power alternatieve machtsvorming. Bijbels-theologisch en theologisch-ethisch is macht het vermogen om met ontferming te worden bewogen, om op de bres te staan voor zwakke en kwetsbare personen. Dit gaat gepaard met daden van sjalom en tsedaka, vrede en gerechtigheid, goedheid, medeleven, zorgzaamheid, delen, lachen, vreugde en verzoening.

Bron van inspiratie is God. Hij wil de wereld, zijn schepping, veranderen en verbeteren door ons mensen. Wij zijn medescheppers, co-creatores, toegerust met soft power.


Jurjen Wiersma, Soft power en Spiritualiteit

Uitgeverij Aspekt, Soesterberg 2020

ISBN: 9789464240566

216 pagina's

€ 24.95

Geert Mortier, Elsbeth Wolf, Marja de Groote
(Redactie)


Ton Lathouwers. Je kunt er niet uit vallen. 

Zentoespraken


De titel vormt de rode draad die door alle zentoespraken heen is geweven. Het boek is een verzameling teisho’s, die Ton Lathouwers gaf tijdens zenretraites in de afgelopen vijftien jaar.  Deze zentoespraken bevatten de geconcentreerde neerslag van een levenslange omgang met de weg van zen, met ontmoetingen en met wijsheidsteksten uit Oost en West. Zij zijn ten diepste religieus in hun zoektocht naar de ware aard van de mens en van wat hij mag hopen.

Ton Lathouwers laat als onconventionele zenleraar zien hoezeer de inzichten van zen in vele religieuze tradities aanwijsbaar zijn, ook bij denkers als Sjestov, Nietzsche, Kierkegaard en zelfs Sovjetauteurs die geen religieuze taal meer hadden.

Deze toespraken gaan in essentie over vertrouwen, over het oervertrouwen dat zelfs over de dood heen gaat. Al vergaat het universum, je oorspronkelijke gelaat vergaat nooit. Je kunt er niet uit vallen. Dat is het beginpunt voor de boeddhistische gelofte die het levensmotto van de auteur werd: 'hoe talloos de levende wezens ook zijn, ik beloof ze allen te bevrijden'.

Zowel wat vorm als wat inhoud betreft is dit een bijzonder boek. De redacteuren, leerlingen van Ton Lathouwers, hebben de inhoud van de toespraken knap geordend en in vier delen gerangschikt. In de afzonderlijke delen staat steeds een uitspraak of een tekst centraal. De inhoud is bemoedigend en belicht de essentie van het mens-zijn vanuit een waaier van tradities.

Ton Lathouwers (1932) begon met zen in 1968. In 1987 gaf de Chinese Ch’anmeester Teh Cheng hem autorisatie als zenmeester. Weten wie we ten diepste zijn, oervertrouwen, genade en mededogen zijn de kernbegrippen in zijn onderricht. Zij staan ook centraal in de talloze zentoespraken die hij hield tijdens de intensieve retraites van het door hem geleide Maha Karuna-Ch’an. Zijn begeleiding staat in het teken van de ontmoeting van hart tot hart.


Ton Lathouwers, Je kunt er niet uit vallen. Zentoespraken

Redactie Geert Mortier, Elsbeth Wolf, Marja de Groote.

Uitgeverij Asoka, Waarbeke (B) 2020

ISBN: 978 90 5670 399 8

460 pagina’s

€ 24,95